MEKANİK SAATÇİLİĞİN TEMELLERİ · 03

Hareketten
enerjiye.

Otomatik saat, bileğin hareketini doğrudan zamana çevirmez. Rotorun düzensiz salınımını tek yönlü, yavaş ve yeterli torka sahip bir kurma hareketine dönüştürür.

HAREKETLİ DERS · OTOMATİK KURMA

Dört mekanik
dönüşüm.

  1. 01

    Salınım

    Bilek hareketi, ağırlık merkezi eksenden uzak rotoru kendi yatağı çevresinde döndürür.

  2. 02

    Doğrultma

    Ters çevirici, rotor hangi yöne dönerse dönsün kurma treninin gerekli yönde ilerlemesini sağlar.

  3. 03

    Redüksiyon

    Dişli oranları yüksek hızlı rotor hareketini daha yavaş fakat daha yüksek torklu kurma hareketine dönüştürür.

  4. 04

    Depolama

    Kurma treni zembereği gerer; kayıcı başlık tam kurulu durumda fazla enerjinin kontrollü biçimde boşalmasına izin verir.

Şema enerji yolunu kavramsal olarak gösterir. Ters çevirici ve dişli yerleşimleri kalibre üreticisine göre değişir.

İKİ KURMA YOLU

Manuel ve
otomatik.

Kurma kolu

Doğrudan kontrol

Kullanıcı kurma kolunu çevirir; hareket kurma dişlileri üzerinden zemberek miline iletilir. Hissedilen direnç, mekanizmanın tasarımına ve kurulu olma durumuna bağlıdır.

Rotor

Gün içine yayılan enerji

Kol hareketleri küçük enerji katkıları üretir. Sonuç, kullanıcının hareketliliğine, saatin takılma süresine ve otomatik sistemin verimliliğine göre değişir.

SIK YANLIŞ ANLAMALAR

01

“Rotor her hareketi enerjiye dönüştürür.”

Rotorun zembereği kurabilmesi için hareketin sürtünme ve zemberek karşı torkunu aşması gerekir. Çok küçük salınımlar etkisiz kalabilir.

02

“Otomatik saat fazla kurulabilir.”

Doğru çalışan otomatik mekanizmada kayıcı zemberek başlığı, tam kurulu durumda namlu içinde kontrollü kayarak aşırı gerilmeyi sınırlar.

03

“Her rotor iki yönde kurar.”

Bazı sistemler iki yönlü, bazıları tek yönlü kurma kullanır. Serbest kalan yöndeki rotor sesi ve hissi bu nedenle farklı olabilir.

KAYNAK TEMELİ

Salınımdan
torka.

  1. Reymondin, Monnier, Jeanneret, Pelaratti — The Theory of Horology, bölüm 8
  2. Ruxu Du, Longhan Xie — The Mechanics of Mechanical Watches and Clocks, bölüm 5

Bu ders genel çalışma ilkesini açıklar; ETA, Seiko veya başka bir üreticinin özgün ters çevirici geometrisini çoğaltmaz.

ÖNCEKİ DERS

Eşapmanın ritmine
geri dön.

İkinci dersi aç

SONRAKİ DERS

Dişli oranlarını
çözümle.

Dördüncü dersi aç

MÜHENDİSLİK DOSYASI

İki yönlü hareketten enerji hasadı

Kavramsal anlatımdan ölçülebilir modele geçiş.

TEMEL BAĞINTIEtoplanan = ∫ τrotor · ωrotor · η dt
  • τrotor: rotor torku
  • ωrotor: rotor açısal hızı
  • η: reverser ve redüksiyon verimi
01

Sayısal örnek

Ortalama 20 μW mekanik giriş 8 saat boyunca %35 etkin verimle toplanırsa teorik enerji yaklaşık 0,202 J’dür.

02

Ölçüm protokolü

Belirlenmiş salınım sayısı sonrası rezerv artışı; iki dönüş yönü ve tam kurulu kaydırma torku ayrı sınanır.

03

Hata zinciri

Kirli reverser → tek yönde kavrama kaybı → yetersiz günlük kurma → düşük rezerv bölgesinde çalışma.

Kısa değerlendirme

Otomatik saatte kullanıcının hareketini kurma enerjisine dönüştüren parça hangisidir?